Waarom hoogstam?
Economisch gezien heeft laagstam de overhand genomen in de moderne fruitteelt. Laagstambomen produceren meer, sneller en efficiënter. Maar hoogstamboomgaarden verdwenen nooit volledig uit Haspengouw en dat heeft goede redenen.
Een hoogstamboomgaard is veel meer dan een fruitproducent. Hij is tegelijk:
Landschapselement – de boomgaarden geven Haspengouw een herkenbaar landschap.
Erfgoed – generaties fruittelers plantten, snoeiden en oogstten deze boomgaarden.
Biodiversiteitshotspot – de graslanden onder de bomen zijn een thuis voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
Schaduw en koelte – voor dieren én wandelaars.
Bron van unieke streekproducten – appelsap, cider en stroop uit de korte keten.
Toeristische troef — de boomgaarden trekken wandelaars, fietsers en fotografen het hele jaar door
Kortom: een hoogstamboomgaard is een onderdeel van de streekidentiteit van Haspengouw. Landschapspark Haspengouw zet daarom samen met partners blijvend in op het bestendigen en opwaarderen van deze waardevolle landschapselementen.
Wat is het verschil tussen hoogstam- en laagstamfruit?
Hoogstambomen groeien op een lange stam en worden oud – soms honderd jaar of meer. Het belangrijkste verschil in opbrengst is dat een laagstamfruitboom al na 2 tot 3 jaar snel veel fruit geeft, terwijl een hoogstamfruitboom pas na 5 tot 12 jaar de volle opbrengst levert. Hoewel een hoogstam uiteindelijk de grootste oogst per boom geeft, levert een laagstam per oppervlakte meer op omdat je er veel meer van kunt planten. In Haspengouw komen beide voor, maar hoogstamboomgaarden hebben een bijzondere landschappelijke en ecologische waarde.
Wat groeit er in een Haspengouwse hoogstamboomgaard?
De meest voorkomende hoogstamfruitbomen in Haspengouw zijn appel- en perenbomen, aangevuld met pruimen en kersen. Veel van de rassen die er groeien zijn oud en streekeigen: je vindt ze nergens anders.
Van boom tot product
De vruchten van hoogstambomen zijn niet altijd geschikt voor de versmarkt: ze zijn onregelmatiger van vorm en kleiner dan laagstamfruit. Maar dat maakt ze net ideaal voor verwerking tot ambachtelijke streekproducten:
Appel- en fruitsappen – puur geperst, zonder toevoegingen.
Cider – een licht alcoholische drank op basis van gegist appelsap wint aan populariteit in Haspengouw. Deze Haspengouwse producenten maken gebruik van hoogstamfruit voor hun ciders, en dat proef je aan hun unieke smaken: Cleuren Cuvees, Fruitdas, Lepipz en Optimbulles.
Stroop – Loonse stroop - gemaakt van ingedikt appel- en perennat - is een van de bekendste streekproducten van de regio. In de Stroopfabriek in Borgloon ontdek je de volledige weg van dit streekproduct.
Waar koop je hoogstamproducten in Haspengouw?
Hoogstamproducten vind je op verschillende plekken in het landschapspark:
Stroopfabriek Borgloon – fruitbelevingscentrum én streekproductenshop met een breed aanbod aan lokale producten.
Alden Biesen – in de shop van de Landcommanderij vind je een selectie Haspengouwse streekproducten.
Hoevewinkels en lokale markten – rechtstreeks bij de producent, korter kan de keten niet.
